8) Sınıfta yoksunuz, Web sitesi erişimlerini kim denetleyecek, Arşivlemeyi kim yapacak ?: Benim son dönemlerde yaşadığım birkaç sıkıntının çözümüne geldi sıra. Formatör de olsanız sadece Bilgisayar öğretmeni görevini de icra etseniz birilerinin sizin  için zaman zaman bekçilik etmesi gerekiyor. Yani Sınıfta olmadığımız zamanlarda İnternet erişiminin ve girilen sakıncalı sitelerin süzülmesi, Açılabilecek programların denetimi, Gup çalışması işlemleri gibi işlemlerin. Daha önce komple bir çözüm olarak Netsupport School programından bahsetmiştik hatırlarsanız. Bu programın kısıtlı yanlarını başka bir programla gidermeye çalışacağız. Tabi başlamadan önce en önemlisi çocuklarımızın vicdanını eğitmektir demek istiyorum. Doğru olan öğretmen korkusu ile hareket etmeleri değil(!) kanımca. Neyin sakıncalı ya da fazla vakit öldürecek faaliyetler olduğunu kendi kendilerine öğrenmeleri ve bırakmaları gereken zamanı bilmeleri gerekiyor.

Sorun yaşandıkça insanın alternatif çözüm yollarına başvurması, seçeneklerin en iyileri arasında seçim yapmasına ve daha verimli olanıyla devam etmesine imkan veriyor. Bu nedenle tek bir çözümle sınırlı kalmamak lazım diye düşünüyorum.Netsupport programının bazı kısıtlı yanları var:

Öğrenci bilgisayarına reset çekildiğinde/yeniden başlatıldığında ağdan düştüğü için öğrenci sınırsız kullanım imkanına sahip oluyor ve bu da kötü niyetli öğrencileri dersten uzaklaştırıyor. Bunun için de Sleep düğmesini kullanarak bilgisayarın ağdan düşmesini sağlamak yeterli onlar tarafından. Bunu yapan öğrencilerimin evlerinde bilgisayarı olmayan, çat-pat seviyede bile bilgisayar kullanma seviyesi olmayan öğrencilerim olduğunu söylersem büyük kenlerdeki arkadaşlarımın daha fazla sorunla uğraştıkları sonucuna varabiliriz. Sleep ya da Power düğmesinin işlevini yok etmek için Güç Seçenekleri altındaki her bir tuş için(Sleep,Power,…) HİÇBİR ŞEY YAPMA görevini atamak gerekir. Böylece Kasa ve Klavye üzerindeki güç düğmelerini iptal etmiş oluyorsunuz. Peki Başlat menüsü kullanılarak istenilenler yapılamaz mı? Evet, işte yazı dizisinin bu kısmı bunun için var :)

Öğrencilerimizin sakıncalı içerikten uzaklaşmasını sağlamak için her an aktif, kendisine sorulmadan başka bir iş yapılamayan bir Yazılıma ihtiyaç olması gerktiğine kanaat getirdim. NSS’nin bu kısıtlı yanlarını tamamlayacak bir program…Programımızın adı 602LAN Suite. Normalde bir programın Download linkini bilmek kullanmak içni yeterlidir diye düşünüyorum. Ancak bu programın 6 versiyonu için resmen bir eğitim almak gerekiyor. Bu nedenle 2004 yılında çıkarılmış sürümünü kullanıyorum, zira kısıtlı bir zamanda kullanmak zorunda kaldım. Enine boyuna tüm özelliklerini bu yazıda dile getirmeyeceğim ancak Eğitsel dokümanının adresini paylaşacağım. Genel olarak yeteneklerini madde madde sıralarsak:

  • NAT and Firewall
  • SMTP (including SSL) and POP3 (including SSL) servers
  • Built-in (or external) email anti-virus tools
  • Built-in anti-spam tools
  • Fax message support (I didn’t test it, but it’s available…)
  • Proxy server supporting the following protocols:
  • HTTP and HTTPS
  • FTP and FTP via HTTP
  • SOCKS 4 and 5
  • Telnet
  • Real Audio
  • DNS proxy
  • DHCP server
  • WWW server
  • Defeatured, but still functional FTP server
  • Full-featured web administration
  • Web Mail
  • All servers support IP Filtering
  • Flexible logging
  • Dial-up support (it’s hardly vital, but still available…)

Programın bilgisayara kurulumu basit. Ek bazı Sistem güncellemeleri,IIS(Internet Information Server)kurulumu istese de ya bunu zaten arkaplanda kendisi yükleyerek size iş bırakmıyor ya da bunlar zaten küçük yüklemeler oluyor. Programı ilk açtığınızda herhangi bir konsol program gibi açık modüllerin devreye girdiğini görüyorsunuz. Ancak ayarları yapmak için Gelişmiş seçenekleri kurcalamak gerekiyor -ki bizim de konumuz bu.

Yapacağımız çok kısa bir ayar ile bu program açık olmadığında öğrencilerimizin İnternete giremeyecek, belirlediğimiz kelimelerin herhangi bir web sitesinde geçmesi durumunda site açılmayacak,…Proxy Server olarak çalışacak. Proxy Server diyorum ama POP3 ve SMTP Server yaratmak,Kişisel Web Sunucu yayını yapmak için de bu programı kullanabilirsiniz. Bunlar elbette teknik bilgi gerektiriyor.Bunun dışında Cache yaratabildiği için İnternete bağlı olmasalar bile sitelerde gezinebilecek ve tekrar siteye girdiklerinde Cache kullandıkları için dosyaların tekrar tekrar download edilmesine gerek kalmayacak. Bunlar bizim için önemli özellikler.

BAŞLAYALIM
Öncelikle bu Program bir IP adresine gelen istekleri yöneteceği için Öğretmen bilgisayarına sabit bir IP adresi vermemiz gerekiyor. 602Lan Suite, bu IP’ye gelen WWW,FTP,HTTP…vb istekleri kontrol ederek bizim belirlediğimiz kurallara(Rule) göre ya yönlendirecek ya da işleme kapatacak. Öğrenci bilgisayarlarını Öğretmen bilgisayarına yönlendirmek için sırasıyla Araçlar > İnternet Seçenekleri > Bağlantılar > Ağ Ayarları sekmesine kadar gelin. Bu pencere üzerinde en alttaki “Bir Proxy Server kullan” bölümüne Öğretmen Bilgisayarının IP adresini girin. İsterseniz Gelişmiş düğmesine tıklayarak her işlem türü için farklı bir Proxy ya da Port kullanılmasını sağlayabilirsiniz. 80.portu HTTP işlemleri nedeniyle değiştirmiyoruz.

Port ayarlamamızı yaptıktan sonra sıra geldi Güvenli Liste ya da Karaliste ayarlamalarımıza. Lan Suite açıkken sırasıyla Setting > Advanced Settings bölümünden Gelişmiş ayarlara geliyoruz. Zaten tüm ayarlamaları bu bölümden gerçekleştireceğiz. Proxy sekmesine geldiğinizde burada İzin ver ya da Yasakla(Allow / Do not allow) şeklinde 2 temel ayar göreceksiniz. Eğer öğrencilerin bir ya da birkaç siteye odaklanmasını istiyorsanız Güvenli Listenizi, sadece birkaç siteye girmemelerini ve diğer sitelerde gezinebilmelerini istiyorsanız da Karalistenizi aktif yapın ve kuralları oluşturmaya başlayın. Ben karaliste oluşturdum. Burada yapmanız gereken sadece Wildcard yani Yıldız/Soru işareti kullanarak bir sitenin oluşturabileceği cümleleri tahmin etmek. facebook.com’u engelleyebilirsiniz ancak tr-tr.facebook.com gibi bir adresi engellemek için wildcard kullanmak gerekiyor. İyi düşünmezseniz çocukların girebileceği açık kapılar bırakmış olursunuz: *.facebook.* şeklinde bir kural işimizi görüyor. İsterseniz Soru İşareti(?) de kullanabilirsiniz ancak uzatmaya gerek yok.

Şimdi, bütün değişiklikleri yaptıktan sonra Onaylayarak bu pencereyi kapatın. Konfigürasyon dosyanıza  ayarlar yazıldıktan sonra aktif olacaktır. Burada unutulmaması gereken diğer bir nokta, bu programın SÜREKLİ AÇIK KALMASI gerektiğidir. Öğrenci bilgisayarlarını Proxy’e yönlendirdiğiniz için program açık olmazsa Proxy Server bulunamayacağı için Öğrencileriniz, meşhur “Sayfa Bulunamıyor” hatası alınacaktır. O yüzden BT Sınıfı açıldığında ilk iş bu programın açılarak SERVER > Hide menüsü kullanılarak gizlenmesi/simge durumuna küçültülmesidir. Bunu BT Sınıfını öğrencileriyle birlikte kullanan diğer öğretmenlere de hatırlatmak gerekiyor elbette. Bu programın çalışmasını gizleyin demiyorum, çünkü program kapalı olduğu müddetçe İnterneti Öğrenci bilgisayarları kullanamayacak. Öğrencileriniz de buna razı olamayacakları için açık olmasını tercih edeceklerdir. Ancak Öğretmen bilgisayarına oturup programları karıştıracak cesaretli ya da hınzır öğrencileriniz varsa Server>Hide yolunu kullanarak gizlemeyi tercih etmeli ya da bu program için oluşturacağınız Admin için bir şifre belirlemelisiniz. Bence 2.seçenek daha sağlam bir çözüm.

Programın 2004 sürümündeki işlemleri anlattım ancak Explorer üzerinden yönetilmesi, çok daha detaylı ayarlamalara izin vermesi ve güncel bir sürüm olması nedeniyle 6 sürümünü tavsiye ederim. Programın ismi o zaman Grupware Server 6 oluyor.

Gelelim teşekkür etmemiz gereken kişiye.Değerli Bilişim insanı Yakup Gövler‘den bu konudan muzdarip olduğumda tavsiye istemiştim. Sağolsun bu programı tavsiye etti. 2004 sürümünü bulmak biraz uğraştırdı ama yine de çok teşekkür ediyorum…

Yazı Dizisinin Diğer Bölümleri
[1. Bölüm][2. Bölüm][3. Bölüm] [4. Bölüm]